Leermeesters: Nooit bij de pakken neerzitten, maar aanpakken

Wie waren je leermeesters luidde de vraag. Misschien houd ik wel van leermeesters, omdat ik graag leer. En omdat ik een talent heb voor bewondering. Ik bewonder mensen die dapper en moedig zijn, die je aan het denken zetten over complexe vragen. Dat is buitengewoon belangrijk. Op school kreeg ik les van geweldige leraren. Ik noem Fred E.A. Batten, mijn leraar Nederlands, zelf een bewonderaar van Menno ter Braak van wie recent een heruitgave verscheen van Waarom ik Amerika afwijs en E. du Perron, auteur van Het land van herkomst. Batten vormde mijn kritisch denken én liefde voor lezen.

Gerdi Verbeet

Meneer Mulder gaf geschiedenis. Vooral hij heeft me in de politiek gebracht. Op het prikbord hing een foto van VVD-icoon Haya van Someren Downer. Terwijl ik als brugklasser op het trapje voor het schoolbord stond, bevroeg hij me over allerlei vraagstukken. Tot slot zei hij lachend tegen me: ‘Je bent een echte socialist’. Toen ik dat thuis trots vertelde reageerde mijn vader zeer zuinig: ‘Een sociaaldemocraat, mag ik hopen’. Ik kom uit een rood nest maar er zijn vele tinten rood. Ruim 50 jaar later heb ik als Kamervoorzitter meneer Mulder, die tijdens de Japanse bezetting in een jongenskamp had gezeten, uitgenodigd voor de herdenking op 14 augustus van het einde van de oorlog in Zuidoost-Azië bij de Indische plaquette in het Kamergebouw en zijn verhaal als kern voor mijn toespraak gebruikt.

Bewondering heb ik ook voor Tineke Netelenbos, voor wie ik heb gewerkt toen zij staatssecretaris van onderwijs was. Zij was nooit voor één gat te vangen. Haalde Tineke bakzeil dan kwam ze de volgende dag met een nieuw plan. Nooit bij de pakken neerzitten, maar aanpakken.

Nadat ik als Kamervoorzitter aantrad, deed ik dat ook. Ikzelf ben de enige die een gebrek aan ervaring in die rol op kan lossen, besefte ik. In de weekenden en de recessen ging ik met hulp van de medewerkers van de griffie keihard oefenen op de regeling van werkzaamheden en de finesses van het reglement van orde.

Tom Pauka (journalist, organisatieadviseur, red.) was een heel belangrijke leermeester. In het begin maakte ik als Kamervoorzitter soms een beetje grappen, van die Amsterdamse grappen ook, bijvoorbeeld over Jan Marijnissen (fractievoorzitter SP) zei ik dat hij langdradig was. ‘Dat mag niet je niet zeggen’, hield Tom Pauka me voor. ‘Ieder Kamerlid staat daar namens zijn eigen kiezers. En verdient van jou een respectvolle bejegening .’

Van leerlingen leerde ik ook. Op een Haagse basisschool vroeg ik wat de juf zou doen als ze iemand in de klas tot de orde moest roepen. Een jongen zei: ‘Dan neemt ze je even apart’. Dat heb ik goed in mijn oren geknoopt en daarna zoveel mogelijk gaan doen.

Gerdi Verbeet is voormalig lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal en oud-Tweede Kamervoorzitter.

***

We werken voor bestuurders en andere leidinggevenden, geven raad en voeren opdrachten uit. Zo komen we principalen tegen met wie we optrekken, van alles beleven en van wie we dikwijls spelenderwijs ook veel opsteken. Leermeesters, of ze nu een begrip en nog onder ons zijn of niet, geven diepe inzichten aan ons mee dan wel van anderen aan ons door. Soms ongemerkt putten we zo wijsheid uit het werkzame leven die weer boven komt drijven in een min of meer vergelijkbaar geval, die we aanhalen in het gesprek. In deze rubriek laten we telkens iemand anders aan het woord over een betekenisvolle leermeester in zijn of haar werk, niet zelden in de context van een uitspraak of anekdote. Eerder kwamen in deze rubriek zo gevleugelde woorden of een handreiking ter sprake van en voorvallen met Arthur Docters van Leeuwen (door Gert Jan Verhoog), Anton Dreesmann (door Eric Janssen), mr Cremers (door Jan Suyver), Greetje Segall (door Hans Maarten Parigger), Evert Bloembergen (door Joan Smithuis), Marten Oosting (door Henriette van Wermeskerken), Frank Lucassen (door Barthold van Hasselt), Harry Baayen (door Joop Pot), Wim Deetman (door Bruno Bruins), Ad Melkert (door David Jongen), Willem Breedveld (door Louis Cornelisse), mr. Stibbe (door Germ Kemper), Marja van Bijsterveldt (door Eric Stokkink), Klaas Bakker (door Gert Jan Verhoog), Paul Röttger (door Shirley Gast), Tjibbe Joustra (door Chris van der Schors), Andy Keeling (door Patrick Cammaert), Chiel Galjaard (door Guido Rijnja), Jan Kuijk (door Rimmer Mulder), Roel Bekker (door Geert Jan Hamilton), Joop Pot en Job Cohen (door Erik Gerritsen).

Klik hieronder voor eerdere artikelen uit onze rubriek ‘Leermeesters’:

• Joop en Job door Erik Gerritsen
• Met de emotie van een vis in koud water door Geert Jan Hamilton
• De afgeleide vraag waar het inmiddels om gaat door Hannah Aukes
• Een blinde heiden maar verder wel in orde door Rimmer Mulder
• Eerste antwoord altijd fout door Guido Rijnja
• Je blijft altijd verantwoordelijk door Patrick Cammaert
• Het belang van vertrouwen en maatschappelijke relevantie door Chris van der Schors
  
• Neem de tijd door Gert Jan Verhoog
  
• Adem in, adem uit en als je niks voelt, is het ook goed door Shirley Gast
• Mens blijven door Eric Stokkink
• Het is anders! door Germ Kemper
• Grondverven en aflakken door Louis Cornelisse
• Als broekie door David Jongen
• Voor de voet wegwerken door Bruno Bruins
• Roep de hond als hij naar je toekomt door Joop Pot
• Nicht ärgern, nur wundern door Barthold van Hasselt
• Vliegende galop door Henriette van Wermeskerken
• Foutenmarge door Joan Smithuis
• Wat kan er aan azijn zuur worden? door Hans Maarten Parigger
• Lees eerst de wet goed door Jan Suyver
• Drie vingers wijzen naar jezelf door Eric Janssen
• Niet uw dienstknecht door Gert Jan Verhoog