Goede leermeesters geven hun vakmanschap graag door en halen met aandacht, geduld en coaching het beste uit hun leerling. Dit kan impliceren dat iemand ervoor kiest om leermeester te zijn, maar misschien zijn de beste het onbewust. Sinds de start in 1987 van mijn 33-jarige ambtenarenbestaan kwalificeerden meerderen als leermeester, evenals in mijn huidige job als directeur ProDemos. In mijn geval leermeesters in ambtelijk of politiek vakmanschap. Er springt er één uit, en wel een vakvrouw.

Eric Stokkink. Foto door Bart van Vliet/ProDemos
In mijn werk voor het ministerie van onderwijs arriveerde Marja van Bijsterveldt na de komst van het kabinet Balkenende IV in 2007 als staatssecretaris. In haar portefeuille zat het voortgezet onderwijs, mijn toenmalige werkveld. Ik mocht blijven helpen bij haar ondersteuning nadat zij minister van OCW werd in het opvolgende kabinet Rutte I (2010 – 2012). Gedreven, hardwerkend en een netwerker pur sang. Dit was ook hard nodig geweest in haar voorzitterschap van het CDA, voordat zij bewindspersoon werd.
Marja beheerste haar dossiers en het politieke krachtenveld goed. Haar optreden was even resoluut als menselijk en benaderbaar. Ze nam eens onaangekondigd de lift naar mijn kamer op de 11e om bij een kop koffie een dossier door te nemen. Voorbijgaande collega’s keken verbaasd naar binnen; OCW-bewindslieden werken meestal op hun kamer op de 5e. Tijdens Kamerdebatten over bijvoorbeeld voortijdig schoolverlaten en de maatschappelijke stage kon ik als adviseur naast haar op de eerste rang getuige zijn van haar vakmanschap, inclusief haar meestal relaxte houding. Zo deelden we tijdens een debat eens fluisterend ons beider indruk dat een Kamerlid met mij flirtte (jawel). Haar ontspanning en humor waren uitnodigend; in een debat over onderwijssegregatie bracht een bode namens een opponent Kamerlid eens een kop koffie, met op een briefje erbij de tekst “dit is geen zuivere koffie”. Er zat rode wijn in het kopje. Ook als er veel op het spel staat, kun je mens blijven.

Marja van Bijsterveldt
Ik denk dat Marja, nu alweer vele jaren burgemeester van Delft, de kwalificatie leermeester zelf met een milde glimlach zou begroeten. Dit ook omdat ze niet per se haar carrière en successen uitbundig etaleert. Hoe dan ook ben ik haar nog altijd erkentelijk voor een inhoudelijk, procesmatig en in werkhouding boeiende en leerzame periode. Bij haar afscheid gaf ik haar van de weeromstuit drie klinkende pakkerds. Voor deze gelegenheid, iets meer ingetogen: dankjewel, Marja.
Eric Stokkink, directeur van ProDemos.
We werken voor bestuurders en andere leidinggevenden, geven raad en voeren opdrachten uit. Zo komen we principalen tegen met wie we optrekken, van alles beleven en van wie we dikwijls spelenderwijs ook veel opsteken. Leermeesters, of ze nu een begrip en nog onder ons zijn of niet, geven diepe inzichten aan ons mee dan wel van anderen aan ons door. Soms ongemerkt putten we zo wijsheid uit het werkzame leven die weer boven komt drijven in een min of meer vergelijkbaar geval, die we aanhalen in het gesprek. In deze rubriek laten we telkens iemand anders aan het woord over een betekenisvolle leermeester in zijn of haar werk, niet zelden in de context van een uitspraak of anekdote. Eerder kwamen in deze rubriek zo gevleugelde woorden of een handreiking ter sprake van en voorvallen met Arthur Docters van Leeuwen (door Gert Jan Verhoog), Anton Dreesmann (door Eric Janssen), mr Cremers (door Jan Suyver), Greetje Segall (door Hans Maarten Parigger), Evert Bloembergen (door Joan Smithuis), Marten Oosting (door Henriette van Wermeskerken), Frank Lucassen (door Barthold van Hasselt), Harry Baayen (door Joop Pot), Ad Melkert (door David Jongen), Willem Breedveld (door Louis Cornelisse) en Mr. Stibbe (door Germ Kemper).
***
Klik hieronder voor eerdere artikelen uit onze rubriek ‘Leermeesters’:
Nieuwsarchief
Spannend experiment in ongewisse tijden
De achttien oliemannetjes en -vrouwtjes stralen het uit op het bordes van de koning. Hier staat een club die in vergelijking met het vorige ...
Gaat het maatschappelijk middenveld aan de slag met Jetten?
Onder het daadkrachtig motto “Aan de slag’ wil het minderheidskabinet Nederland op veel terreinen weer van het slot halen. Hoe kijkt het daarbij naar ...
Kabinet-Jetten wil van Europa een machtsblok maken – kan dat?
Met het aantreden van het minderheidskabinet onder leiding van Rob Jetten gaat op heel veel vlakken een nieuwe wind waaien. Dat geldt niet in ...
Bouw juist nu aan de toekomst van Den Haag als stad van vrede en recht
De presentatie onlangs in Davos van de Raad voor Vrede door de Amerikaanse president Donald J. Trump is een wake-up call voor Den Haag ...
Emile Roemer: Af- en aanhaken
De Nederlandse parlementaire democratie piept en kraakt. Het stelsel sluit op papier als een bus, maar wordt in de praktijk langzaam uitgehold. We zijn ...
Je bent zelf een kunstwerk
Afgelopen jaar deed ik als associé van Saam & Verhoog veel redactiewerk voor onder meer de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Zowel visies op betere ...
Erik Gerritsen over zijn leermeesters Joop en Job
Ik herinner het me nog goed. Het moment dat ik mijn oude leidinggevende Joop Pot tegenkwam in het trappenhuis van het Ministerie van Financiën ...
Femicide en het strafrecht
Het strafrecht is het ongelukkigste deel van het recht. Want het heeft tot dusver niet geweten waarom het recht is, en vergeefs gepoogd te ...
Kerstgroet: Niets zonder passie
Na twee Kamerverkiezingen op een rij was er bij de een sprake van grote blijdschap en bij de ander van ontgoocheling. Politici wierpen zich ...









