Formeren in de gemeente: wat (niet) te doen

Donderdag 15 maart organiseerde Schinkelshoek & Verhoog een  lunchbijeenkomst in perscentrum Nieuwspoort. Associé van Schinkelshoek en Verhoog, Joan Smithuis, gaf een presentatie naar aanleiding van zijn onderzoek bij vorige gemeenteverkiezingen (2010 en 2014). Onderwerp van dat onderzoek was de lokale formatie: wat zijn de grootste valkuilen, hoe kunnen deze voorkomen worden en wat zijn de belangrijkste conclusies?

Geïnteresseerden uit de lokale politiek waren naar Den Haag afgereisd om de bijeenkomst bij te wonen. Na opening van de bijeenkomst door Meindert Stolk (public affairs & communicatie adviseur bij Schinkelshoek & Verhoog) volgde een presentatie waarin Joan Smithuis zijn belangrijkste bevindingen deelde.

De aanwezigen vertelden over hun persoonlijke ervaringen en vergeleken deze met de bevindingen van het onderzoek, waardoor er een interessante discussie ontstond. Hoe verloopt het informatieproces, wat de is de rol van informateur en formateur, van de ambtelijke ondersteuners. Maar ook: wat moet, kan en mag de burgemeester, wat zijn de mogelijkheden voor de gemeentesecretaris. En hoe om te gaan met lokale en sociale media.

Het advies van Joan Smithuis was gebaseerd op zijn onderzoek in tien grote en middelgrote Nederlandse gemeentes. Zijn advies voor de onderhandelaars: bereid je voor: praat met de burgemeester, de gemeentesecretaris, de concerncontroller. Wees – ook als winnaar – bescheiden. Onderhandel per partij met zijn tweeën, waarbij een van beiden het contact met de nieuwe fractie onderhoudt. Kies een ervaren bestuurder als (in)formateur. Formeer op basis van een meerderheid. Vraag goede ondersteuning, ook voor de verzorging. Geef de burgemeester en secretaris een heldere rol en bedenk wie je het akkoord laat schrijven. Praktische handvatten om een formatie succesvol te laten verlopen.

Hannah Ploeger
Den Haag, maart 2018

Lees de zeven tips van Joan Smithuis in de Volkskrant (22 maart 2018) : ‘Hoe vertaal je stemmen in een nieuw akkoord en bestuur? Zeven adviezen voor de winnaar van de verkiezingen‘.