De nieuwe powervrouw van Brussel

Ursula von der Leyen, nu voor de tweede maal voorzitter van de Europese Commissie, staat bekend als keiharde tante en wordt door velen beschreven als de power-vrouw in Brussel. Met de komst van Kaja Kallas als Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid lijkt zij echter haar gelijke gevonden te hebben. Europa’s nieuwe topdiplomaat is namelijk niet bang om, wanneer de situatie erom vraagt, verrassend ondiplomatiek te zijn.

Patrick Gibbels

De naam Kallas zal menigeen wellicht bekend in de oren klinken. Kaja’s vader, Siim Kallas, heeft na zijn termijn als Minister-President van Estland van 2004 tot 2014 de Europese Commissie gediend als Commissaris voor administratieve zaken en anti-fraude en later als Commissaris voor Transport. De loopbaan van dochter Kaja toont veel gelijkenissen met die van haar vader.

Kallas begon haar Europese carrière van 2014 tot 2018 als Europarlementariër, waar ik als lobbyist voor het Midden en Klein Bedrijf meermaals het genoegen heb gehad met haar aan tafel te mogen zitten. In 2018 keerde zij terug naar de nationale politiek, waar zij de eerste vrouwelijke partijleider van een grote partij werd. In 2021 werd zij verkozen tot de eerste vrouwelijke Minister-President van Estland.

Nog geen half jaar na aanvang van haar Premierschap, maakte zij furore tijdens een bijeenkomst van de Europese Raad. Aan de vooravond van de Russische inval in Ukraine, was Angela Merkel, Bondskanselier van het toen nog zeer machtige Duitsland, en gesteund door de Franse President Macron, van plan haar plannen erdoor te drukken om de Russische President Vladimir Putin uit te nodigen voor een Europese Top. Kallas wilde hier echter niets van weten en confronteerde Merkel met de vraag wat het doel zou zijn van zo een top. “Een top over wat?”, vroeg zij. Putin is niet te vertrouwen en verdient geen platform, zo stelde zij, tot grote verassing van de overige aanwezige leiders. Het gedurfde optreden van Kallas zorgde ervoor dat Merkel geen andere keuze had dan haar plannen om Putin te behagen te laten varen. Kallas’ reputatie als “Europe’s new Iron Lady” was hiermee gevestigd.

In een tijd van grote geopolitieke instabiliteit is de keuze voor een Europees topambtenaar die niet met zich laat sollen wellicht de juiste. Terwijl China en Noord-Korea zich steeds openlijker achter Rusland scharen en inkomend President Trump opnieuw heeft laten weten dat zijn Amerika niet van plan is de rol van onvoorwaardelijk beschermer van het Westen op zich te nemen, staat Kallas een pittige taak te wachten als vertegenwoordiger van Europa op het wereldtoneel. De vraag is in welke mate zij hierin bijstand mag verwachten van Von der Leyen, die overigens net als Merkel lid is van de CDU.