De kracht van woorden

Begin deze maand stonden betogers voor het Hooggerechtshof in Washington. ‘Pro-life’ stond er op hun spandoeken, en ‘Choose love, choose life’. Aanleiding is een bericht dat het Amerikaanse Hooggerechtshof het landelijk recht op abortus, dat bestaat sinds de uitspraak Roe vs Wade uit 1973, wil afschaffen. Een document met deze informatie is door een Amerikaanse nieuwssite online gezet.[i]

Voor- en tegenstanders gingen de straat op. Pro-life is een wereldwijde beweging die zich verzet tegen het recht op abortus. Pro-life, vóór het leven, een prachtige naam. IJzersterk. Want wie kan er nu tegen het leven zijn?

De voorstanders van het recht op abortus gebruiken natuurlijk niet het tegenovergestelde: pro-death. Pro-choice klinkt beter. Maar pro-choice heeft minder zeggingskracht dan de naam pro-life. Vóór een keuze, maar wat voor keuze? Pro-life gebruikt de term ‘keuze’ ook, zoals op de spandoeken van de betogers te lezen is: ‘Choose love, choose life’. De liefde, het leven. Wie zou daar niet graag voor kiezen? Vóór het leven is duidelijker dan pro-choice, het lijkt eenduidig.

Toch is pro-life voor meerdere uitleg vatbaar. Over wiens leven gaat het? Uitsluitend om het ongeboren leven? Of om het leven van degene die zwanger is, en die om wat voor reden dan ook geen kind kan of wil krijgen? Zo bezien kan abortus een keuze voor het leven zijn, het leven van de zwangere vrouw en haar familie. Ook dat zou je pro-life kunnen noemen.

Maar pro-life is anti-abortus gaan betekenen en zo’n betekenis verandert niet snel. Het zijn woorden, niet meer dan dat, maar dit laat zien hoe krachtig woorden kunnen zijn. ‘C’est le ton qui fait la musique’, luidt het spreekwoord, de toon maakt de muziek. En het zijn de woorden die de toon zetten.

Overigens: wie wil weten hoe de wereld eruit ziet als abortus strafbaar is kan gaan kijken naar de film L’Événement, gebaseerd op het autobiografische boek uit 2020 van Annie Emaux. De film draait deze week nog in verschillende bioscopen[ii].

Henriette van Wermeskerken, 9 mei 2022